Geluid plant zich door de lucht voort met een snelheid van 1224 km per uur. Onder water gaat geluid veel sneller: maar liefst 5400 km/ u. Doordat onderzeeboten zelf heel stil zijn, kunnen zij schepen van meer dan 100 km afstand horen aankomen. Een fregat hoort een onderzeeboot niet of zelden. Onderzeeboten zijn daardoor uitstekend in staat om geheime operaties uit te voeren, inlichtingen te verzamelen en volledige vijandelijke havens of vlooteskaders lam te leggen. Extra nadeel voor tegenstanders van onderzeeboten: ze beschikken over het gevaarlijkste wapen voor oppervlakteschepen, de torpedo.
De onderzeeboten van de Walrus klasse behoren tot de belangrijkste vaartuigen van de marine (lees hier op marineschepen.nl waarom onderzeeboten belangrijk zijn). Een onderzeeboot is het zwaarste wapen van de Nederlandse defensie. Tegelijkertijd is er van deze boten weinig bekend. Want veel aan de Nederlandse onderzeeboten en hun missies is geheim. Onderzeeboten zijn de onzichtbare arm van een regering.
Onderzeeboot van de Walrus klasse. (Foto: Gijs Portengen)
Taken onderzeeboten
De Nederlandse onderzeeboten zijn zeer stil. Ze zijn zeer geschikt voor een belangrijke taak in vredestijd: het uitvoeren van verkenningen en het inwinnen van informatie. Bijvoorbeeld om berichtenverkeer van terroristen af te luisteren. Ze kunnen ook kusten van landen verkennen waar eenheden een missie moeten uitvoeren en ze kunnen schepen volgen (drugstransport). Een andere belangrijke taak is het aan land afzetten van Special Forces van de mariniers. Zij gaan dan vanuit de onderzeeboot die onder water ligt aan land (met rubberboten of met onderwater scooters) en kunnen ook weer op dezelfde manier opgehaald worden door de onderzeeboot. Voor meer informatie hierover zie ook de website Silent Strike.
In vredestijd wordt ook geoefend wat in tijden van oorlog uitgevoerd moet kunnen worden: het opsporen en aanvallen van vijandelijke onderzeeboten en bovenwaterschepen.
Zwaarste wapen Onderzeeboten kunnen ook goed ingezet worden om te dreigen met geweld en zo een land dwingen mee te werken aan (VN-)sancties. Zo heeft Hr. Ms. Dolfijn door voor de kust van voormalig Joegoslavië tijdens een NAVO-operatie kunnen voorkomen dat vijandelijke eenheden de haven uit voeren.
Dit is mogelijk doordat de onderzeeboot bijna niet vindbaar is, maar aan de andere kant wel over een enorm gevaarlijk wapen beschikt. De MK48 torpedo’s waar de Nederlandse onderzeeboten gebruik van maken, hebben een groot bereik en zijn draadgestuurd. De torpedo’s kunnen zelf hun doel zoeken, maar kunnen altijd door de bemanning van de onderzeeboot bijgestuurd worden. De kans dat de torpedo doel treft is dus enorm groot. Bovenwaterschepen hebben geen mogelijkheid om een vijandelijke torpedo uit te schakelen, terwijl één torpedo voldoende is om een fregat binnen een paar minuten in de golven te doen verdwijnen. Dit komt doordat torpedo’s een vijandelijk schip niet raken maar juist ónder het schip ontploffen. Hierdoor breekt dit schip direct in twee stukken.
Om ook in de toekomst geduchte tegenstanders te blijven, wordt de techniek van de onderzeeboten de komende jaren onder handen genomen en worden ze voorzien van de allernieuwste apparatuur. De onderzeeboten kunnen dan tot 2025 in dienst blijven.
Internationale opleiding tot onderzeebootcommandant
De Nederlandse onderzeeboten worden sinds 1995 gebruikt voor de extreem zware internationale opleiding tot onderzeebootcommandant, de SMCC (Submarine Command Course). Sindsdien leidt de Koninklijke Marine onderzeebootcommandanten op uit Australië (voor Collins klasse) , Brazilië, Canada, Denemarken, Singapore, Zuid-Korea, Israel, Zuid-Afrika en Amerika. De Amerikaanse marineofficier lieutenant commander Massie zegt in Underseawarfare: "Stepping onboard a Dutch SSK for the first time, I immediately noticed some differences – most notably, the more liberal regulations for hair length and ear and facial jewelry. However, I soon realized that Dutch submariners are not all that different than their counterparts in the USN. On the three Dutch boats we rode, the sailors were extremely knowledgeable, motivated, and professional, especially considering that they were operating in a foreign language (English)."
Operationele inzet
De onderzeeboten van de Walrusklasse worden regelmatig ingezet. De boten oefenen natuurlijk om de gereedheid van hun eigen bemanning op peil te houden, maar ook om de onderzeebootbestrijdingscapaciteit van de Nederlandse eenheden te trainen. Nederlandse onderzeeboten zijn echter ook graag geziene (of juist ongeziene) eenheden om tegen te oefenen in NAVO verband.
De vier Nederlandse boten worden ook ingezet voor echte operaties. Dit zijn vrijwel altijd geheime operaties. Een aantal recente operaties die bekend zijn:
2010 Nederlandse onderzeeboot neemt deel aan antipiraterij-operatie Ocean Shield voor de kust van Oost-Afrika.
2007 Hr.Ms. Bruinvis nam gedurende drie maanden deel aan operatie Active Endeavour in de Middellandse Zee. Dankzij deze operatie is een groot gedeelte van de Middellandse Zee moeilijk toegankelijk voor criminele en terroristische activiteiten.
2007 Hr.Ms. Walrus was ruim drie maanden in het Caraibisch Gebied om inlichtingen te verzamelen voor drugsbestrijdingoperaties.
2006 Hr.Ms. Zeeleeuw in het Caraibisch Gebied om inlichtingen te verzamelen voor drugsbestrijdingoperaties.
2005-2006 Hr. Ms. Bruinvis maakte onderdeel uit van de Task Force 150 met als hoofdtaak het bestrijden van terrorisme in de wateren rond het Arabisch schiereiland en de Indische Oceaan.
Uitstekende film over onderzeeboten van de Walrusklasse
Film van de Telegraaf aan boord van Hr.Ms. Walrus
Bijzondere film van Hr.Ms. Walrus aan de oppervlakte.
Film die de kracht van de MK48 torpedo aantoont
Twee onderzeeboten van de Walrus klasse, met op de achtergrond het oppervlakteschip van de Onderzeedienst: Hr.Ms. Mercuur.
De website en filmpjes van Silent Strike laten het leven en de operaties zien aan boord van een Nederlandse onderzeeboot.
Nummer
Naam
In dienst
S802
Walrus
1992
S803
Zeeleeuw
1990
S808
Dolfijn
1993
S810
Bruinvis
1994
Afmetingen
67,7 x 8,4 x 7
Max. waterverplaatsing
2800 ton (onder water)
Max. snelheid
Boven water 15 knopen, onder water 20 knopen
Bemanning
50
Voortstuwing
Diesel-electrisch
Wapensystemen
MK 48 torpedo's
Sensoren
Holland Signaal/ Racal ZW 07 oppervlakteradar
TSM 2272 sonar
Type 2026 towed array
