Sigma klasse fregatten (Marokko)

Laatst aangepast: 09-12-2011

De drie Marokkaanse Sigma klasse fregatten of Frégate Multi-Mission Marocain (FMMM) zijn een belangrijk onderdeel van de modernisering van de Marokkaanse vloot. De schepen zijn ontworpen en gebouwd door de Nederlandse scheepswerf Damen Schelde Naval Shipbuilding (DSNS).
Behalve de Nederlandse fregatten, heeft Marokko ook één en mogelijk meer Franse fregatten van het type FREMM aangeschaft.

De Frans georiënteerde marine bestaat voor een groot deel uit patrouillevaartuigen die de 1835 km lange kustlijn (bijna 1400 km meer dan Nederland) moeten bewaken. De drie fregatten van Franse en Spaanse makelij die nu in dienst zijn bij de Marokkaanse marine zijn klein en verouderd.


Tarik Ben Ziyad tijdens de proefvaart.

De Marokkaanse marine heeft de afgelopen jaren ook op de wal een enorme verbeterslag gemaakt. Zo is voor ruim 100 miljoen euro een nieuwe marinehaven gebouwd aan de Middellandse Zee.
Het land, dat grenst aan zowel de Atlantische Oceaan als aan de Middellandse Zee en samen met Spanje de belangrijke verbinding tussen deze twee wateren beheert, is bezig een steeds belangrijkere partner te worden van de VS en Europa. Dat is ook één van de redenen geweest om bij een Westerse scheepswerf aan te kloppen en te kiezen voor Westerse systemen. De Sigma's zullen ongetwijfeld in de toekomst met NAVO-marineschepen oefenen of opereren.

De drie Marokkaanse Sigma klasse fregatten kunnen worden ingezet voor kustwachttaken in de Marokkaanse wateren, maar kunnen ook verder weg opereren met een hogere dreiging zowel op, onder als boven water.

Ontwerp en bouw
Toen een deal over fregatten met Frankrijk mislukte, bracht in mei 2007 een delegatie van de Marokkaanse marine een bezoek aan de Nederlandse scheepswerf DSNS in Vlissingen. Dat resulteerde een jaar later in een bestelling van 3 fregatten van het Sigma ontwerp.
Dit ontwerp is gebaseerd op een modulaire bouw van marineschepen, waardoor door het standaardiseren van onderdelen (en werkprocessen) op flexibele wijze relatief goedkope korvetten en fregatten kunnen worden ontworpen of gebouwd. Klanten kunnen bijvoorbeeld de grootte, sensoren en bewapening aanpassen. In eerste instantie had Damen schepen tussen de 52 en 98 meter lengte in gedachten, maar het eerste Marokkaanse fregat van de drie is daarop een uitzondering.
Die uitzondering heeft te maken met dat de Tarik Ben Ziyad als eerste fregat van de klasse het stafschip wordt. Daarom werd extra accommodatie (en extra meters) toegevoegd. Overigens gaat het dan niet alleen om militaire staf, maar ook op VIP's die luxere ruimten krijgen.

In april 2009 begon de bouw aan de Tarik Ben Ziyad, de proefvaart startte in mei 2011 onder leiding van Damen met Marokkaanse bemanning en een aantal Nederlanders. Volgens de commandant die het schip tijdens de testperiode onder zijn hoede had, KTZ Goedknegt, is de Tarik Ben Ziyad ruim opgezet en "een mooi, stil schip, makkelijk manoeuvreerbaar met goede vaareigenschappen”.



Wapens en sensoren
Zoals vaker staan op de fregatten van Damen sensoren van Thales. Overigens is ook het datahandling systeem voor de commandocentrale van Thales. De belangrijkste sensor is de SMART-S 2D radar; een luchtwaarschuwingsradar voor medium en lange afstand met een bereik van 250 km. Voor het aanwijzen van zee- en luchtdoelen voor het kanon en de Mica raketten hebben de fregatten een LIROD Mk2. Dit is een doelaanwijsradar plus tv en infrarood camera met een bereik van 36 km.
Voor onderzeebootbestrijding beschikken de schepen over een sonar uit de Britse tak van Thales: Kingklip hull-mounted medium frequency sonar. Deze sonar is ontworpen voor kleine en medium schepen.

De Marokkaanse fregatten hebben een heel aardig wapenarsenaal. Zo zijn midscheeps MM40 Block 2 Exocets geplaatst, deze kruisvluchtwapens worden ingezet tegen schepen. Alhoewel enige tijd geleden bekend werd dat Marokko de Block 3 variant heeft besteld, is het onduidelijk of deze Block 3 ook op de Sigma's komen te staan. Mogelijk dat deze alleen op de Marokkaanse FREMM(s) worden gezet. De Block 3 is de meest recente versie van de Exocet. Belangrijkste verschillen zijn het bereik (70 km tegen 180 km) en de 3 biedt de mogelijkheid om ook doelen op land aan te vallen.

Tegen luchtdoelen op korte afstand hebben de Marokkanen 12 VL Mica-M raketten van MBDA. Deze raketten zijn ook in staat om kleine snel inkomende doelen aan te pakken, en kunnen vier verschillende doelen aanvallen binnen zes seconden.
De VL Mica-M heeft geen doelaanwijsradar nodig. De raket krijgt de informatie over het inkomende doel van de zoekradar op het schip en vliegt na lancering in de gewenste richting, vervolgens kan de raket met eigen sensor (radar of infrarood) het doel volgen en vernietigen.

De Mica's staan in containers en moeten eens in de vijf jaar gecontroleerd worden om 25 jaar mee te kunnen gaan.

Om onderzeeboten te kunnen aanvallen zijn torpedobuizen geïnstalleerd. De Marokkaanse marine maakt gebruik van MU90 Impact torpedo's. Uiteraard hebben de schepen ook een kanon: 76mm Oto Melara.


MU90 Impact Torpedo (foto: Wikipedia).

Films en foto's.


Tarik Ben Ziyad.

Nummer	Naam	In dienst
613	Tarik Ben Ziyad	2011
614	Sultan Moulay Ismail	2012
615	Allal Ben Abdellal	2012
Afmetingen	105,11 x 13,02 x 3,75 (FMMM 1) 97,91 x 13,02 x 3,75 (FMMM 2 en 3)
Max. waterverplaatsing	2.335 ton (FMMM 1) 2.075 ton (FMMM 2 en 3)
Max. snelheid	28 knopen
Bemanning	110 (FMMM 1) 91 (FMMM 2 en 3)
Voortstuwing	2x SEMT Pielstick diesels (8910 kW max per stuk)
Wapensystemen	4x MM40 Block 2 Exocet 12x VL-Mica-M tegen luchtdoelen 1x 76mm Oto Melara 2x Giat 20mm F2 MU90 torpedo's
Sensoren	Thales Naval Nederland SMART-S Mk2 luchtwaarschuwingsradar Thales LIROD Mk2 vuurleidingsradar navigatieradar Thales Kingklip boegsonar Vigile 100 ESM Scorpion ECM
Helikopter	1x Eurocopter AS565 MA helikopter