Het vliegkampschip Shi Lang is het eerste vliegkampschip van de Chinese marine. Het feit dat de Shi Lang in augustus 2011 zee koos voor haar proefvaart, was op zich al wereldnieuws. Ruim een week nadat de kredietwaardigheid van de Verenigde Staten voor het eerst in de geschiedenis werd verlaagd, zette China een grote stap richting het eerste Chinese vliegkampschip. Een aircraft carrier voor China, iets dat menigeen lang voor onmogelijk hield. Nu stelt één vliegkampschip op zich niet heel veel voor, maar het heeft wel een grote symbolische waarde.
Shi Lang vlak voor de eerste proefvaart.
Ontwerp en taken
In 1998 verkocht het noodlijdende Ukraine de romp van wat hun vliegkampschip met de naam Varyag (Admiral Kuznetsov klasse) had moeten worden. Chinese handelaren kochten het om van het schip een casino te maken. Al snel bleek wat het echte doel was. Destijds konden velen niet geloven dat China -toen een ontwikkelingsland op marinevlak- er een varend en werkend vliegkampschip van zou kunnen maken. Na eerst 1,5 jaar rondjes varen in de Zwarte Zee, wachtend op toestemming om door de Bosporus te mogen en om vervolgens in de Middellandse Zee tijdens een vliegende storm dagenlang op drift te raken, arriveerde de roestige en kale romp in China. Na ruim tien jaar opknappen, was de Shi Lang op 10 augustus 2011 klaar voor de proefvaart.
Ondanks dat het China's eerste is, behoort het wel met 300 meter lengte en een waterverplaatsing van 70.000 ton, tot de op één na grootste carrierklasse van deze aarde. Alleen de Amerikaanse Nimitz klasse is groter (333 meter en 100.000 ton).
De Shi Lang heeft een ski schans, maar is wel ingericht met een katapult; de vliegtuigen worden afgeschoten. De vliegtuigen landen ook op conventionele wijze: met hun haak aan de achterzijde grijpen ze één van de kabels op dek. De ski schans werkt overigens wel beperkend. Vergeleken met schepen met een conventioneel dek (zoals op Amerikaanse vliegkampschepen
en de Franse Charles de Gaulle) is er plaats voor veel minder vliegtuigen. Daarnaast hebben de vliegtuigen op de Shi Lang een vrij korte startbaan, waardoor ze minder munitie en brandstof kunnen meenemen dan op de Amerikaanse supercarriers.
Wat de rol precies gaat worden van de Shi Lang is onduidelijk. China is nog niet klaar met het bouwen van vliegkampschepen. Volgens het toonaangevende Jane's heeft China het plan om er nog minimaal vijf zelf te bouwen. Analisten zeggen daarom dat de Shi Lang als eerste stap moet worden gezien, als een soort trainingsschip voor bemanning en vliegtuigen. Vooralsnog is het -zodra het af is- met een lengte van 300 meter een serieuze aanwezigheid in de wateren rondom China.
Wapensystemen en sensoren
Wat precies op Chinese schepen staat, is vaak onzeker. Zo ook voor de Shi Lang. Zeker is wel dat de Chinese trots beschikt over minstens twee verschillende wapensystemen. Zoals gebruikelijk op vliegkampschepen zijn dit systemen voor zelfverdediging, de oorspronkelijke Russische wapens (waaronder offensieve wapens zoals P-700 Granit SSM) zijn verwijderd.
De Shi Lang heeft vier FL-3000N Flying Leopard RAM systemen. Ieder systeem heeft 18 kleine raketten tegen luchtdoelen. De FL-3000N is sinds 2008 in dienst en lijkt sprekend op de 15 jaar oude Amerikaans/ Duitse RIM-116 RAM. Daarnaast zijn op internet foto's verschenen van een gepimpte "Goalkeeper", maar dan met maar liefst 10 lopen (3 meer dan de Nederlandse GK): de AK-1030. Hiervan staan twee exemplaren opgesteld. Mogelijk dat er halverwege het schip nog vier wapensystemen staan, maar dat is nog onduidelijk. Het zou kunnen gaan om AK-630 snelvuurkanon, een kleinere versie dan de AK-1030.
Er is een mogelijkheid dat China later offensieve wapens aan het arsenaal van de Shi Lang toevoegt.
AK-1030: gepimpte Goalkeeper
FL-3000N RAM
Air wing
De belangrijkste toestellen aan boord zullen Shenyang J-15 Flying Shark gevechtsvliegtuigen zijn. De J-15 is een Chinese multirole fighter; geschikt voor luchtgevechten en aanvalllen op zowel grond- als zeedoelen. De J-15 is een variant op de J-11B, met het belangrijkste verschil dat de eerder genoemde op vliegkampschepen kan landen. Overigens zijn de gelijkenissen met de Russische Su-33 treffend. China zou een Su-33 hebben bemachtigd en zorgvuldig bestudeerd alvorens aan de bouw van de J-15 te starten.
De J-15 is nog in testfase. Rond 2016 zullen de vliegtuigen naar verwachting operationeel zijn.
Uiteraard zal de Shi Lang ook helikopters aan boord krijgen. Dit zijn Russische Kamov Ka-31 "Helix" helikopters.
Aan boord van de Shi Lang zijn twee liften die het materieel van het vliegdek naar de hangar en terug kunnen brengen.
Shi Lang tijdens de eerste proefvaart
Op 14 augustus keerde het schip terug in de haven van eerste periode op zee.
Het eiland, met de brug en daarboven (bolle vlak) een plaat van de Active Phased Array Radar. Helemaal bovenin de Sea Eagle.
Opnieuw tijdens de eerste proefvaart.
Eerste beelden van de testvluchten van de Shenyang J-15.
Shenyang J-15
Nummer
Naam
In dienst
01
Shi Lang
2012?
Afmetingen
300x73x11
Max. waterverplaatsing
67.500 ton
Max. snelheid
32 knopen
Bemanning
1960 vaste bemanningsleden
40 staf voor leiding geven over een vloot of operatie
626 boordvliegploeg
Voortstuwing
stoomturbines
Wapensystemen
4x FL-3000N Flying Leopard
2x AK-1030 CIWS
Sensoren
Sea Eagle luchtwaarschuwingsradar
Active Phased Array Radar
Air wing
Max 50 (incl. 24 vliegtuigen)
26x J-15 gevechtsvliegtuig
4x AEW helikopters (luchtwaarschuwing)
18x andere helikopters