Mijnenjagen en mijnenvegen

Laatst aangepast: 24-04-2012

Er is een verschil tussen het vegen van mijnen en het jagen op mijnen. Er is dus ook een verschil tussen mijnenvegers en mijnenjagers. De Koninklijke Marine heeft op dit moment alleen mijnenjagers, al is de wens er wel om de schepen ook te kunnen laten vegen.
Overigens is het "probleem" van mijnenjager of -veger, op te lossen: het zijn allemaal mijnenbestrijdingsvaartuigen. Makkelijker nog: MBV's.

In het verleden was het vegen van mijnen de enige optie. Toen de techniek vorderde werd het sinds de jaren ´70 ook mogelijk om op mijnen te jagen. Dat moest ook wel want mijnen werden steeds intelligenter en het was niet meer veilig om het schip dit bij de mijn te laten komen, wat bij het vegen destijds onontkoombaar was.

Mijnenjagen
Bij het jagen van mijnen zoeken de mijnenjagers een gebied af met hun eigen sonar. Als er een interessant contact is gevonden, kan een onbemande mini-onderzeeboot of een duiker richting het contact worden gestuurd. Deze onderzeeboot of duiker kan dan een explosief bij de bom of mijn plaatsen, om de zaak te laten ontploffen. Er zijn ook onderwaterrobots die een projectiel op de bom af schieten.


Een manta mijn is een voorbeeld van een moderne mijn. Deze is zeer lastig op te sporen. De Manta ligt half verscholen op de zeebodem onder zand/ tussen de rotsen. De mijn is klein en vrij goedkoop en kan enorme schade aanbrengen.

De Alkmaar klasse mijnenjagers hebben een SeaFox. Dit unmanned under water vehicle (UUV) vaart zelfstandig naar het contact toe. De laatste twintig tot dertig meter stuurt vanuit de mijnenjachtcentrale een matroos of korporaal de SeaFox naar het doel. Deze 1,31 meter lange UUV vaart naar het contact zodat het onderzocht kan worden. De SeaFox C kan er een projectiel op afvuren zodat de bom of mijn ontploft (samen met de UUV). De SeaFox maakt ook verankerde en drijvende mijnen onschadelijk.

Mijnenvegen
Vroeger werden mijnen alleen geveegd. De eerste zeemijnen die door de Koninklijke Marine werden besteld (Mijn 1907) waren de bekende zwarte contactmijnen, die ontploften als ze een schip raakten. Deze mijnen waren op de bodem verankerd en dobberden onder het oppervlak dankzij de stalen kabels. Ze werden door mijnenvegers onschadelijk gemaakt door met een kabel met snijklauwen achter de mijnenveger aan te slepen, zodat de verankeringskabel van de mijnen breekt en de mijn boven komt drijven. Deze mijn wordt dan vernietigt door er met behulp van één van de machinegeweren.


Een Nederlandse soldaat naast een aangespoelde contactmijn uit de Tweede Wereldoorlog. Deze mijnen dreven net onder de oppervlakte en zaten vast aan een anker. Als een schip één van die pinnen raakte, ontplofte het ding.



Invloedsmijnen (mijnen die reageren op geluid of op een magnetisch veld) kunnen onschadelijk gemaakt worden door een lange drijvende stroomgeleider te slepen en/ of een akoestisch tuig, zodat de mijn "denkt" dat er een schip passeert en vervolgens ontploft. Dit is de methode die steeds vaker wordt toegepast. Mijnenvegen is dus niet meer achterhaald.

Klik hier voor meer informatie over de Mijnendienst in het algemeen.



Hr.Ms. Makkum in de vroege ochtend (foto: marineschepen.nl)


SeaFox, de vervanger van de PAP (gele mini-onderzeeboot).