Hr.Ms. Van Speijk (F828) en Hr.Ms. Van Amstel (F831) zijn de twee M-fregatten in Nederlandse dienst. Van de acht oorspronkelijke schepen zijn zes fregatten verkocht aan Portugal, Chili en België. De OPV's van de Holland klasse gelden (deels) als vervangers.
De M-fregatten zijn allround inzetbaar (vandaar de M van Multipurpose), maar hebben weldegelijk een specialisatie: onderzeebootbestrijding. Zij werden daarom uitgerust met een gesleepte sonar. Met de Anaconda DSBV-61 kon vele malen beter op onderzeeboten gejaagd worden dan met de vaste sonars die destijds beschikbaar waren. Deze sonar was namelijk passief; de sonar luistert naar geluiden, maar zendt zelf niets uit.
Sensoren en wapensystemen
De M-fregatten waren de eerste Nederlandse schepen met echte stealth-kenmerken en een systeem waarbij raketten verticaal gelanceerd worden (VLS). Binnen de Nederlandse marine en in het buitenland zijn de schepen vanwege hun betrouwbaarheid en vaareigenschappen erg populair. De soort bewapening en waterverplaatsing is vrij gebruikelijk voor fregatten van NAVO-landen: een kanon, raketten voor korte afstand luchtverdediging, torpedo’s en kruisvluchtwapens tegen andere schepen. De SMART en de LW08 radars maken naast de sonars deel uit van het uitstekende pakket van sensoren.
Dit pakket wordt echter verbeterd. De Koninklijke Marine heeft de Canadese firma Ultra Electronics kozen als leverancier van nieuwe sonars. Als vervanger van de Anaconda passieve sonar wordt de Low Frequency Active Passive Sonar (LFAPS) geinstalleerd op de twee -fregatten. Dit is een zeer krachtige onderwatersensor. De software voor de systemen wordt geleverd door TNO. LFAPS kan op zeer grote afstanden doelen detecteren en classificeren. Sinds eind 2011 wordt gewerkt aan het eerste systeem aan boord van Hr. Ms. Van Speijk.
Behalve een nieuwe sonar zullen de schepen ook nieuwe mast krijgen. In deze mast, die vergelijkbaar is met die op de OPV's, zullen de Thales Seastar en Thales Gatekeeper worden geinstalleerd. De Seastar is een active phased array radar die bestaat uit vier vaste platen op de mast. Met de radar kunnen kleine doelen zoals bootjes en periscopen worden opgespoord. De Gatekeeper is een electro-optisch surveillance en waarschuwingssysteem gebaseerd op infraroodcamera's en HD camera's. Ook hiermee kunnen kleine bootjes en mensen in het water snel en op grotere afstand gedetecteerd worden, maar ook beelden worden opgenomen en bestudeerd in HD kwaliteit 360 graden rondom het schip.
Op de mast zal de huidige SMART radar blijven staan en ook de STIRs mogen blijven. Aan de batterij camera's wordt ook de Elbit DCoMPASS toegevoegd. Dit is een electro-optisch (infrarood) camerasysteem dat gebruikt wordt voor observatie, classificatie en om doelen aan te wijzen.
Ook de commando centrales van de schepen worden vernieuwd. Deze zullen vergelijkbaar zijn met de centrales van de LCF'en.
Na de modernisering moeten de schepen nog minstens 10 jaar meekunnen.
Hr.Ms. Van Speijk begon in april 2012 met de beproevingen van de nieuwe mast. De Van Speijk kreeg als eerste M-fregat een nieuwe mast. Deze mast is gebouwd door het Marinebedrijf. (foto: @AdvdSande)
Inzet
De schepen zijn met succes ingezet tijdens verschillende ernstoperaties in wateren van de Middellandse Zee tot de Perzische Golf en van de Noordzee tot de Atlantische Oceaan. Zo werd Hr.Ms. Van Galen in 2006 ingezet voor de kust van Libanon in het kader van de UNIFIL missie; een missie met verhoogde oorlogsdreiging. Een jaar eerder verleende Hr.Ms. Van Amstel hulp aan de door Orkaan Katrina getroffen gebieden in de Verenigde Staten. Ook hebben de schepen vaak als stationsschip in de West gejaagd op drugstransporten. Los van deze activiteiten in het lagere geweldsspectrum, zijn de oorspronkelijke taken van de schepen niet vergeten. De onderzeebootbestrijdingscapaciteit van de M-fregatten zijn namelijk belangrijker geworden voor de marine met het verdwijnen van de Orion maritieme patrouillevliegtuigen en de toename van moderne onderzeeboten wereldwijd, inclusief in operatiegebieden van de Nederlandse marine.
Op 1 april 2012 begon Hr.Ms. Van Amstel met haar missie tegen piraterij, in het kader van de EU-operatie "Atalanta". De Van Amstel draagt tot en met mei bij aan de strijd tegen piraten voor de kust van Oost-Afrika. De F831 is het eerste Nederlandse M-fregat dat meedoet aan de strijd tegen piraterij, LCF'en, LPD's en bevoorradingsschepen gingen de M-fregatten voor, die daarvoor vaker werden ingezet voor counter-drugsoperaties in de West.
Foto's en films
Hr.Ms. Van Amstel (foto: CAVDKM)
Hr.Ms. Van Speijk vuurt een Nato Sea Sparrow af. (Foto: CAVDKM)
76mm Oto Melara kanon op Hr.Ms. Van Amstel.(Foto: marineschepen.nl)
Brug van M-fregat.(Foto: marineschepen.nl)
Technische Centrale aan boord van een M-fregat.(Foto: marineschepen.nl)
Machinekamer van een M-fregat.(Foto: marineschepen.nl)
Douche en wastafels.(Foto: marineschepen.nl)
De longroom van een M-fregat. Hier eten en ontspannen de officieren. (Foto: marineschepen.nl)
De Whalegang is de centrale gang aan boord van een marineschip. Deze loopt van voor tot achter door het schip. (Foto: marineschepen.nl)
Er zijn natuurlijk ook kantoren aan boord van een M-fregat. Hier Bureau Administratie, het centrale punt voor personeelszaken aan boord, waar de salarissen worden verwerkt, geld voor buitenlandse havens wordt geregeld, etc. (Foto: marineschepen.nl)
